Znak słowny czy słowno-graficzny? Jak wybrać najlepszą formę ochrony marki?

Podjęcie decyzji o ochronie marki jest kluczowym momentem w rozwoju każdego biznesu. Po ustaleniu, że rejestracja znaku towarowego to konieczność, przedsiębiorca staje przed kolejnym dylematem: co dokładnie zgłosić do urzędu patentowego?

W większości przypadków wybór sprowadza się do dwóch fundamentalnych i najczęściej rejestrowanych rodzajów znaków: znaku słownego i znaku słowno-graficznego (czyli popularnego logo). Wybór formy znaku nie jest jedynie techniczną formalnością; determinuje on rzeczywisty zakres Twojej ochrony prawnej. Błędna decyzja może prowadzić do nieefektywnej obrony przed konkurencją w przyszłości.

Z tego artykułu dowiesz się, jakie są kluczowe różnice między znakiem słownym a słowno-graficznym, poznasz ich mocne i słabe strony, a także dowiesz się, jak wybrać optymalną strategię dla Twojej firmy.

Jeśli chcesz poznać wszystkie rodzaje znaków towarowych, które prawo własności intelektualnej ma do zaoferowania – od tradycyjnych, takich jak znak graficzny, aż po nietradycyjne (dźwiękowe, przestrzenne czy pozycyjne) – zapraszam Cię do lektury mojego poprzedniego artykułu: Rodzaje znaków towarowych – kompletny przewodnik przedsiębiorcy. Tam szczegółowo omawiam cały dostępny wachlarz możliwości ochrony marki, natomiast tutaj skupimy się na Twoim kluczowym dylemacie.

Znak słowny (ang. Word Mark) jest najpotężniejszym narzędziem w ochronie samej nazwy firmy, produktu lub usługi. Zgłaszając znak słowny, w formularzu podajesz wyłącznie tekst – bez żadnej stylistyki, koloru czy elementu graficznego. Rejestrujesz brzmienie i pisownię nazwy, co jest fundamentem dla większości marek.

Największą zaletą znaku słownego jest jego niezwykle szeroki zakres ochrony. Ponieważ rejestracja nie jest związana z żadną konkretną grafiką, zapewnia Ci monopol na używanie danej nazwy we wszystkich możliwych wariantach wizualnych.

Na przykład, posiadacz zarejestrowanego znaku słownego GOOGLE (posługując się tu rzeczywistym przykładem, np. EUTM-001104306) może zabronić każdemu konkurentowi użycia tej nazwy:
✖️ W zupełnie innej czcionce.
✖️ W innym kolorze.
✖️ Wkomponowanej w jego własny logotyp.

Dzięki temu, znak słowny jest „złotym standardem” ochrony. Jest to szczególnie ważne w erze cyfrowej, gdzie marki mogą zmieniać czcionki i kolorystykę w zależności od platformy marketingowej (np. na stronie internetowej, w mediach społecznościowych, czy w reklamach video). W związku z tym, jeśli siłą Twojej marki jest jej nazwa – unikalna, chwytliwa i łatwa do zapamiętania – jej rejestracja jako znaku słownego powinna być Twoim absolutnym priorytetem.

Niestety, znaki słowne podlegają najostrzejszej ocenie urzędów patentowych. W konsekwencji urzędy bardzo restrykcyjnie podchodzą do wymogu zdolności odróżniającej. Jeśli nazwa jest opisowa (np. „Najlepsza kawa” dla palarni kawy), lub jest terminem powszechnie używanym w danej branży, urząd niemal na pewno odmówi rejestracji na podstawie bezwzględnej przesłanki odmowy. Ponadto, znak słowny jest również podatny na większą liczbę sprzeciwów ze strony firm, które zarejestrowały podobnie brzmiące lub identyczne nazwy w tych samych klasach towarów i usług.

Znak słowno-graficzny (ang. Combined Mark) to najczęściej zgłaszany typ znaku towarowego. Jest to nic innego jak standardowe logo, czyli kombinacja tekstu (nazwy, sloganu) i warstwy graficznej (symbolu, tła, charakterystycznej czcionki).

Główna funkcja tego znaku to ochrona całej kompozycji wizualnej. Ochronie podlega konkretny układ, kolorystyka, typografia i wzajemne proporcje wszystkich elementów, a nie sama nazwa w oderwaniu od grafiki.

Znak słowno-graficzny jest najczęstszym wyborem dla większości małych i średnich przedsiębiorstw, ponieważ jest tożsamy z tym, czym firma posługuje się na co dzień – widnieje na wizytówkach, opakowaniach i w materiałach marketingowych.

Ten typ znaku jest często wykorzystywany jako strategia w sytuacji, gdy sama nazwa jest zbyt słaba lub opisowa. Dodanie unikalnej, dystynktywnej grafiki może „uratować” opisową nazwę i nadać całości wymaganą zdolność odróżniającą, której brakowało znakowi słownemu. Jest to zatem kompromis, który pozwala uzyskać jakąś formę ochrony prawnej tam, gdzie znak słowny nie miałby szans.

Należy jednak pamiętać o kluczowym ryzyku: rejestrując tylko logo, nie uzyskujesz automatycznie szerokiej ochrony samej nazwy.

Jeśli posiadasz zarejestrowany znak słowno-graficzny, np. „SuperSerwis” w charakterystycznym zielonym kółku, a konkurent zacznie używać samej nazwy „SuperSerwis” napisanej inną czcionką, bez kółka, udowodnienie naruszenia Twoich praw będzie znacznie trudniejsze. Konkurent może argumentować, że jego nazwa nie narusza Twojej konkretnej oprawy graficznej. Innymi słowy, ochrona jest silna, ale wąska – dotyczy tylko konkretnego wizerunku.

Wybór zależy od etapu rozwoju Twojej marki, budżetu i unikalności nazwy. Oto lista kontrolna, która pomoże Ci podjąć świadomą decyzję:

Wybór formy znaku to jedna z tych decyzji, która będzie miała długofalowe konsekwencje. Znak słowny daje szerokość ochrony, ale wymaga unikalności nazwy. Znak słowno-graficzny daje pewność rejestracji dla słabszych nazw, ale oferuje węższy zakres ochrony. Świadoma analiza aktywów marki, a następnie inwestycja w strategię podwójnej rejestracji, jest najczęściej najlepszą drogą do trwałej i kompleksowej ochrony Twojego biznesu.

Analiza zdolności odróżniającej nazwy i wybór optymalnej ścieżki rejestracji to pierwsze, kluczowe kroki. Błędne założenia na tym etapie to ryzyko poniesienia kosztów rejestracji, która finalnie nie da Ci realnej ochrony.

Nie musisz podejmować tej decyzji w ciemno. Skontaktuj się ze mną. Pomogę Ci przeanalizować unikalność Twojej nazwy, ocenić ryzyko kolizji z istniejącymi znakami i zaproponuję optymalną, kosztowo efektywną strategię ochrony Twojej marki – krok po kroku.