Domena a znak towarowy to relacja niezwykle istotna dla każdego przedsiębiorcy. Zarówno domena, jak i znak towarowy odgrywają ogromną rolę w biznesie online. Domena internetowa jest unikalnym adresem w sieci, pod którym klienci znajdują Twoją ofertę. To często pierwszy kontakt z Twoją marką i ważny element budowania rozpoznawalności.
Prowadząc biznes w Internecie, warto zadać sobie pytanie: czy nazwa domeny internetowej może naruszać czyjeś prawa do znaku towarowego? Albo odwrotnie – czy warto zastrzec swoją domenę jako znak towarowy, by chronić markę?
W tym poradniku, wyjaśniam związek między domeną a znakiem towarowym w prosty sposób. Dowiesz się, jak bezpiecznie wybrać nazwę domeny dla swojej firmy. Pomoże Ci to uniknąć konfliktu, czyli sporu o domenę internetową z Twoim konkurentem. Zapraszam do lektury!
Domena a znak towarowy – podstawowe informacje
Domena internetowa
Zapewne wiesz, że domena internetowa to po prostu unikalny adres, pod którym działa strona www (np. twojafirma.pl). Rejestrując domenę, nie stajesz się jej „właścicielem” na zawsze. Jedynie najmujesz prawo do korzystania z niej na określony czas, a konkretnie: na opłacony czas. Domeny rejestruje się u rejestratorów (np. dla domen .pl akredytację prowadzi instytut NASK), na zasadzie „first come, first served”. Oznacza to, że kto pierwszy zarejestruje daną nazwę, ten może z niej korzystać.
Każda domena internetowa składa się z kilku elementów: nazwy głównej (tzw. second-level domain) oraz rozszerzenia (tzw. top-level domain). Nazwa główna to unikalna nazwa wybrana przez użytkownika (np. twojafirma). Natomiast rozszerzenie to końcówka domenowa, taka jak .pl, .com czy .eu. Niekiedy dodaje się także przedrostek „www”, który jest technicznym oznaczeniem subdomeny, ale sam w sobie nie jest częścią nazwy domeny. Dla celów prawnych i marketingowych najistotniejsza jest nazwa główna (czyli np. twojafirma). Jest tak ponieważ to ona identyfikuje firmę lub markę w przestrzeni internetowej.
Co istotne, rejestrator nie sprawdza przy rejestracji, czy wybrana nazwa główna narusza cudze prawa (np. prawa autorskie, prawa do znaku). Dlatego też można technicznie zarejestrować domenę zawierającą cudzą nazwę firmy lub marki, choć będzie to rodzić ryzyko prawne.
Przykładowo, teoretycznie możesz wykupić sobie domenę z nazwą główną „PEPSI” i wolnym rozszerzeniem np. org.pl, albo com.pl. Rejestrator nie może Ci odmówić sprzedaży takiej domeny, jeśli jest wolna. Ale nie oznacza to, że możesz swobodnie tej domeny używać. Jeśli bowiem zaczniesz jej używać, najprawdopodobniej spotkasz się z reakcją właściciela marki Pepsi. A zatem, sam fakt rejestracji domeny na Ciebie nie oznacza, że nazwa występująca w tej domenie jest Twoją bezwzględną własnością. Takich praw domena nie daje.
Znak towarowy
Z kolei znak towarowy to prawnie chronione oznaczenie, które służy do odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorcy od drugiego. Najczęściej jest to nazwa marki lub produktu, ewentualnie logo. Znak towarowy można zarejestrować w Urzędzie Patentowym RP (UPRP) albo w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).
Zobacz także: Co to jest znak towarowy?
Rejestracja znaku towarowego daje 10-letni monopol na używanie znaku na wyłączność dla określonych towarów/usług w Polsce albo Unii Europejskiej. Ów 10-letni monopol można przedłużać w nieskończoność. Posiadacz zarejestrowanego znaku towarowego może skutecznie zakazać innym firmom używania identycznego lub podobnego znaku dla takich samych/podobnych towarów/usług. Znak towarowy daje więc realne i długoletnie uprawnienia jego właścicielowi – w przeciwieństwie do domeny.
Zobacz także: Jak przygotować się do zgłoszenia znaku towarowego?
Jaka jest więc relacja między domeną a znakiem towarowym?
Można to ująć tak: domena internetowa jest adresem w sieci, a znak towarowy – nazwą prawnie chronioną w obrocie gospodarczym. Znak towarowy najczęściej stanowi nazwę główną domeny lub element tej nazwy głównej.
Sytuacja ta jest najczęstsza i – w mojej ocenie – najkorzystniejsza dla firm prowadzących sprzedaż produktów w Internecie.
Przykład
Jako przykład omówię sytuację jednej z moich ulubionych polskich marek kosmetycznych – Indigo Nails sp. z o.o. Firma ta skupia się na produktach do salonów stylizacji paznokci. Wyjaśniam, że spółka Indigo nie jest moim Klientem, po prostu kupuję i lubię ich produkty.
Jak widzisz na poniższych zdjęciach jest krem do rąk. Na froncie opakowania widać wyraźnie kolorową etykietę oraz logo Indigo w jej górnej części. To logo, składające się w zasadzie ze słowa INDIGO i niewielkiej grafiki, pełni właśnie rolę znaku towarowego. Słowo INDIGO wyraźnie tu dominuje.
Natomiast dopiero w tylnej części etykiety, gdzie znajduje się informacja o składzie produktu oraz producencie, drobnym drukiem umieszczono adres www producenta, czyli w tym przypadku: www.indigo-nails.com.
A zatem, główny element znaku towarowego – słowo INDIGO, znajduje się w nazwie głównej domeny. W nazwie głównej dodatkowo znajduje się także słowo „nails”, które można uznać za opisowe w stosunku do asortymentu oferowanego za pośrednictwem w/w strony.
Na marginesie, idealnym rozwiązaniem byłoby gdyby spółka Indigo miała zarejestrowany słowny znak towarowy INDIGO dla swoich produktów. Jednak nie jest to łatwe. Urzędy Patentowe, zarówno polski, jak i unijny, od dawna nie udzielają ochrony na znaki towarowe odnoszące się do nazw kolorów. W tym przypadku, spółka Indigo będzie musiała wykazać wtórną zdolność odróżniającą. Mając na uwadze, że coś wiem o tej marce, wydaje mi się, że byłoby to do zrobienia.
Czy rejestrować domenę jako znak towarowy?
Jak zatem widać wyraźnie na wskazanym powyżej przykładzie, co do zasady nie używa się pełnej domeny jako znaku towarowego. Domena jest używana jako wskazanie tego gdzie można kupić dane produkty. Taka jest właśnie funkcja domeny. Domena z zasady nie będzie więc pełnić funkcji znaku towarowego.
Nie widzę zatem żadnego uzasadnienia do tego, aby rejestrować pełną domenę jako znak towarowy. Oczywiście możesz to zrobić, bo jest to możliwe, ale z reguły nie będzie to miało sensu. Dlaczego? No więc z uwagi na obowiązek używania znaku towarowego.
Trzeba bowiem pamiętać, że po rejestracji znaku towarowego powstaje obowiązek używania zarejestrowanego znaku. Po rejestracji musisz używać znaku i to najlepiej w takiej formie w jakiej znak ten został zarejestrowany. Jeśli miałbyś zarejestrowaną swoją domenę jako znak towarowy, przykładowo www.twojafirma.pl, umieszczałbyś tą domenę na swoich towarach w miejsce logo? Czy miałoby by to sens, gdyby spółka Indigo zamiast logo INDIGO na przedniej stronie etykiety, umieściła swój adres www? No nie bardzo.
Dlatego też, jeśli chodzi o relację miedzy znakiem towarowym a domeną, najlepszą opcją jest, gdy zarejestrowany znak towarowy słowny, stanowi nazwę główną domeny albo jej główny element (np. uzupełniony o nazwę opisową dla towarów, jak w przykładzie spółki Indigo).
Domena może naruszać cudze prawa do znaku towarowego.
Przy wyborze nazwy domeny zawsze warto sprawdzić, czy nie pokrywa się ona z zastrzeżonym znakiem towarowym innej firmy. Dzięki temu unikniesz zarzutu naruszenia cudzych praw. Wyobraź sobie sytuację, w której tuż po uruchomieniu sklepu internetowego otrzymujesz pismo z żądaniem jego zamknięcia. To ryzyko, którego łatwo uniknąć. Lepiej zapobiegać, niż później mierzyć się z konsekwencjami.
Jeśli umieścisz w domenie cudzą zastrzeżoną nazwę (znak towarowy) i zaczniesz sprzedawać powiązane z nią towary, narażasz się na zarzut naruszenia prawa ochronnego. To poważne ryzyko prawne. Najlepszym rozwiązaniem jest rejestracja domeny wyłącznie z własnym znakiem towarowym.
Jeśli więc chcesz stworzyć nową markę i sprzedawać swoje produkty w Internecie oto co powinieneś zrobić:
Wykonaj research znaków towarowych.
Sprawdź bazy zarejestrowanych i zgłoszonych znaków towarowych (np. na stronie Urzędu Patentowego RP, EUIPO lub WIPO – w zależności od tego na jakie rynki chcesz skierować swoją ofertę), by upewnić się, że wybrana nazwa nie jest chroniona dla podobnych usług lub towarów. Jeśli jest, rozważ inną nazwę, by nie narażać się na spór o domenę oraz/lub konieczność rebrandingu.
Wyszukaj swoją nazwę w Googlu.
Czasem się zdarza (na szczęście coraz rzadziej), że jakaś nazwa jest już używana na rynku, ale nie jest zarejestrowana ani zgłoszona jako znak towarowy. Jeśli trafisz na taką sytuację, lepiej odpuścić i rozważyć inną nazwę. Okoliczność, że ktoś używa jakiejś nazwy bez jej rejestracji może przysporzyć Ci problemów w przyszłości, więc w takiej sytuacji lepiej odpuścić.
Upewnij się, że nazwa NIE jest opisowa.
Zakładam, że to będziesz wiedział od razu jako ekspert od swojego rynku, ale nie zaszkodzi sprawdzić kilku stron www Twojej konkurencji i upewnić się, że nie używają Twojej nazwy jako elementu opisującego właściwości produktów, identycznych lub podobnych do tych, które zamierzasz sprzedawać pod swoją nazwą.
Zarejestruj swoją domenę.
Gdy upewnisz się, że Twojej nazwy nie ma w bazach znaków towarowych oraz nie jest używana na rynku, możesz zarejestrować domenę. Z uwagi na to, że domeny rządzą się prawem „kto pierwszy ten lepszy” nie warto z tym czekać do rejestracji znaku. Zwłaszcza że z reguły pierwsze opłaty za nowe domeny są stosunkowo niskie.
Zgłoś słowny znak towarowy.
Jak już masz sprawdzoną swoją nazwę i wiesz co będziesz sprzedawał pod swoją nowa marką, zgłoś ją do Urzędu Patentowego jak najszybciej. Pamiętaj, że w przypadku znaków towarowych także obowiązuje zasada „kto pierwszy ten lepszy”, więc nie warto czekać!
Podsumowując: wybór i ochrona odpowiedniej nazwy dla Twojej marki w Internecie wymaga przemyślanych działań i znajomości kilku kluczowych zasad. Jeśli jednak nie czujesz się pewnie w analizie baz znaków towarowych, ocenie ryzyka prawnego lub po prostu chcesz mieć pewność, że cały proces przebiegnie sprawnie i bezpiecznie – powierz go profesjonalistce.
Jako radca prawny i rzecznik patentowy pomagam przedsiębiorcom takim jak Ty skutecznie chronić ich marki i domeny. Skontaktuj się ze mną, a razem zadbamy o to, by Twoja nazwa nie tylko brzmiała świetnie, ale była też bezpieczna prawnie i gotowa na sukces online.
